Puente del Mar, Valencia (1782)

This Roman inscription, beneath the statue of Nuestra Señora de los Desamparados (Our Lady of the Abandoned), on the Puente Del Mar (Valencia) was probably engraved in 1782 by D. Fancisco Perezio Baierio (Pérez Bayer). It recalls the disastrous floods that befell the city of Valencia in October and November 1776 during the reign of King Charles III of Spain.

puente del mar roman insciption

A reference to this inscription is found in: 'Bibiloteca Valenciana de los Esnìtones que florecieron hasta nuestos días y de los que aún viven. Con adiciones y enmiendas á la de D. Vicente Ximeno’, Por D. Justo Pastor Fustèr, Socio de Mérito de la Real Sociedad Económica de Valencia y su Reino; Tomo Secundo; Valencia, Imprenta y Libreria de Idelfonso Mompiè, año 1830. In this book, the Latin text is given, but not its translation. However, there is a short desciption of its historical context in Spanish.

"(p.146) En este tiempo suciedieron las dos furiosas y grandes avenidas del Rio Turia: la primera en 21 Octubre 1776, y la segunda en la tarde de 4 de Noviembre del mismo año, y a causa de estar atravesados en los arcos del del Puente llamado del Mar (que aunque muy sólido, por ser este, como igualmente los otros cuatro construidos, sobre el Túria de piedra de silleria) muchos maderos que llevaba la corriente por cuenta del Gobierno, con direccion al mar, para el arsenal de Cartagena; en la madrugada del día 5 rompió, y llevó los tres arcos del medio, y mitad de uno de cada lado del dicho Puente, causando grandes daños en los arrabales de la Ciudad, especialmente en el de la calle de Murviedro."

"Reedificado por cuenta de la Junta de Muros y Valladares, se colocó en el nuevo casilicio y en el mismo lugar que anteriormente ocupaba una gran cruz de piedra, la imagen de nuestra Señora de los Desamparados, labrada por Don Fransico Sanchis, discípulo del célebre escultor D. Francisco Vergara, é invitado por la referida corporación, compuso el Señor Bayer la inscripcion, que grabada en piedra negra se colocó bajo la expresada Imagen, y hemos copiado del original que escribió dicho Señor, y es la sigiente (...)"

puentedelmar 1830

Image above: page 147 of 'Biblioteca Valenciana', showing that this version of the inscription differs slightly from picture above.

Latin text according to photograph (December 2017)

IX CAL NOV MDCCLXXVI, REGNANTE CAROLO III P(HILIPPI) F(ILIO) A(SBURGO) P(ATER) P(ATRIAE)

TURIA SUPRA MODUM EXCRESCENS ADACTIS AD ZAIDIAE PONTEM REGIIS TRABIBUS QUAE IN MARE SECUNDO AMNE VEHEBANTUR COMPRESSOQUE PROINDE AQUARUM CURSU SINISTRA RIPA IT FUSUS SUBURBIUM CUI A SAGUNTO NOMEN SENOS CIRCITER PEDES SOLO ALTIOR IMPLEVIT INGENTI EDITA FRUGUM TECTORUM PECORUMQUE STRAGE

NOVA RURSUM STUPENDAQUE ALLUVIONE PRID(IE) NON(AS) NOV(EMBRIS) TRABES MAGNO ADHUC NUMERO IN VADIS HERENTES SUSTULIT ET IN PROFLUENTEM ADMISSIT, QUIBUS INUICEM COMMISSIS CONTEXTISQUE ET HUIC PONTI INCUBANTIBUS STAGNANIIUMQUE AQUARUM FLUXUM COHIBENTIBUS PERRUPTO OBICE VIAM SIBI APERUIT, QUATUOR EX INTERIQRIBUS PILIS FUNDITUS EVERTENS IMPOSITOSQUE FORNICES CORONIDEM SACRASQUE DIVAE VIRGINIS ET BEATI PASCHALIS AEDICUI AS SECUM UNA VOLVENS

SEVIRI MOENIUM VALLI PONTIUM AGGERUM VIARUM CIRCA URBEM CURANDARUM PUBLICO SUMTU REFICI ET IN PRIOREM FORMAM RESTITUI

F ANN MD XXXII

puentedelmar statue

Image above: the inscription beneath the statue of Nuestra Señora de los Desamparados, sculptured by Don Fransico Sanchis

Latin text according to Biblioteca Valenciana (differences highlighted in bold)

IX CAL NOV MDCCLXXVI, REGNANTE CAROLO III P(HILIPPI) F(ILIO) A(SBURGO) P(ATER) P(ATRIAE)

TURIA SUPRA MODUM EXCRESCENS ADACTIS AD ZAYDIAE PONTEM REGIIS TRABIBUS QUAE IN MARE SECUNDO AMNE VEHEBANTUR, COMPRESSOQUE PROINDE AQUARUM EXITU, SINISTRA RIPA EFFFUSUS SUBURBIUM CUI A SAGUNTO NOMEN SENOS CIRCITER PEDES SOLO ALTIOR OPPLEVIT INGENTI EDITA, FRUGUM TECTORUM PECORUMQUE STRAGE.

NOVA DEIN NEC ABSIMILI ILLUVIONE PRID(IE) NON(AS) NOV(EMBRIS) EASDEM TRABES MAGNO ADHUC NUMERO IN VADIS HAERENTES SUSTULIT ET IN PROFLUENTEM ADMISSIT: QUIBUS INVICEM COMMISSIS CONTEXTISQUE ET HUIC PONTI INCUBANTIBUS STAGNANTIUMQUE AQUARUM FLUXUM COHIBENTIBUS PERRUPTO OBICE VIAM SIBI APERUIT, QUATUOR EX INTERIQRIBUS PILIS FUNDITUS EVERTENS, IMPOSITOSQUE IIS FORNICES, CORONIDEM, SACRASQUE DIVAE VIRGINIS ET BEATI PASCHALIS AEDICULAS SECUM UNA VOLVENS.

SEVIRI MOENIUM, VALLI, PONTIUM, AGGERUM, VIARUM CIRCA URBEM CURANDARUM PUBLICO SUMTU REFICI ET IN PRIOREM FORMAM RESTITUI

-F-

MDCCLXXXII

Dutch

Op 24 oktober 1776, Gedurende de heerschappij van [Keizer] Karel III, zoon van Filips van Habsburgs, Vader des Vaderlands, is de Turia-rivier buitengewoon gewassen door koninklijke boomstammen, die via een diepe rivier zijn meegevoerd naar de Zaidi-brug, en de linkeroever van de voorsteden is door de begrenzing en daarom door het uitgaan van de wateren uitgestroomd, waardoor (de rivier) vanaf Saguntum telkens ongeveer zes voet vanaf de bodem hoger is komen te staan, enorm opgestuwd door een wirwar van gewassen, daken en vee.

I*) Op de dag voor de 5e november waste (de rivier) opnieuw aan door een grote overstroming veroorzaakt door de nog steeds grote hoeveelheid boomstammen in de stroom water,

II*) Opnieuw daarna, niet ongelijk aan de (eerdere) overstroming, heeft (de rivier) op de dag voor de 5e november, dezelfde hoeveelheid bij elkaar liggende boomstammen in de stroom water vervoerd,

en liet een uitstroom van water onder de brug toe, om en om steunend en ononderbroken, gelegen over de massa water, (waardoor de rivier) zich stromend langs de obstakels door de begrenzingen heen (naar buiten) een weg heeft gebaand;

Belemmerd door de vier binnenste steunbeuken helemaal vanaf de bodem, heeft (de rivier) op deze bogen van de heilige en goddelijke maagd en tegelijkertijd ook op de huizen van de Paas-heiligen een kroon laten vallen.

Ik heb het belangrijkste (beschadigde) gat in deze stadsmuur van de dambrug (over) deze wegen vervangen en heb voor het hele volk de stad, die moet worden hersteld, geheel gereconstrueerd, en in de originele vorm herbouwd.

F(rancisco Perezio Baierio = Pérez Bayer)

In het jaar 1782

**) I = translation text according to original photograph; II = translation text according to 'Biblioteca Valenciana'

Mysteries solved?

The 'Biblioteca Valenciana' version seems to solve the mysterious date at the end: MD XXXII (photograph) is replaced with MDCCLXXXII (1782). The Spanish text mentions Bayer as the maker of these inscriptions. It appears that this is D. Francisco Perezio Baierio (Pérez Bayer), an archdeacon and 'canonico' of the City of Valencia, but also a renowned humanist (according to a study in 1929, see sources below). Thus, the final 'F' would stand for 'Francisco'.

Charles III of Spain (1716-1788) was the son of Philip V of Spain (1683-1746), they both belonged to the House of Bourbon. Why is 'Asburgo' mentioned, if indeed 'A' stand for 'Asburgo' (Habsburg)?

Source

social linkedin box white 24social facebook box white 24text: Godi Dijkman | research: www.nusapenida.nl